Joost van Balkom

Souling voor carillon

_BWC5028

Het carillon is een instrument van de straat. Hoog in hun torens bespelen beiaardiers al eeuwenlang de klokken die voor alle bewoners van de stad hoorbaar zijn.

Aan die straatmuziek dacht ik toen ik Souling componeerde voor Joost van Balkom en Bosch Requiem 2015. Wat voor muziek zou er eeuwen geleden geklonken hebben, in de korte novemberdagen rond Allerheiligen en Allerzielen?

Sinds de vroege Middeleeuwen was het de gewoonte klokken te luiden in de nacht van Allerheiligen: die klanken zouden de arme zielen in het vagevuur vreugde brengen.

Ook met het vagevuur verbonden was de traditie van ‘souling’, waarbij de armen van de stad tijdens Allerzielen door de straten trokken. Zij zongen dan ‘souling songs’ voor het het zielenheil van de doden, in ruil voor ‘soul cakes’ — speciaal voor die gelegenheid gebakken aalmoezen. Voor elk stuk brood aan de armen werd een ziel verlost uit het vuur van de hel.

De langgerekte baslijn in Souling zou zomaar uit dat verre verleden kunnen komen, terwijl je de beweeglijke stem daarboven zou kunnen horen als een onafgebroken litanie.

Première Souling, door Joost van Balkom: 6/11 in de St. Jans-Kathedraal in Den Bosch